СТУДИО ОХРИД: Семестрална соработка помеѓу Архитектонскиот факултет при Универзитетот во Љубљана и Факултетот за архитектура и дизајн при Универзитет Американ Колеџ Скопје (10–14 ноември 2025)

Факултетот за архитектура и дизајн при Универзитет Американ Колеџ Скопје (UACS) и Архитектонскиот факултет при Универзитетот во Љубљана (FA-UL) ја реализираа првата работна посета во рамките на заедничкиот семестар, која се одржа од 10 до 14 ноември 2025 година. Настанот претставува значајна етапа во проширената академска соработка што произлезе од успешната 12. Летна школа за архитектура и дизајн, организирана во Охрид во јули 2025 година, чија улога беше клучна за воспоставување на овој семестрален формат.

Работната посета во Охрид им овозможи на студентите од двете институции – повеќе од 80 учесници од различни години на студии – да работат заедно на терен, да истражуваат, анализираат и дискутираат за комплексните еколошки, урбани, културни и социјални состојби во градот. Охрид функционира како заедничка лабораторија за повеќе студија што се развиваат во академската 2025/2026 година на двата факултети.

Активности во рамки на петдневната програма

Меѓупрезентации и критика на заедничките семестрални студија

На 13 и 14 ноември се одржаа две меѓупрезентации на кои студентите ги презентираа почетните анализи и концепти пред професорите од двете институции. Дискусиите се фокусираа на јавноста како клучна архитектонска вредност, на територијалните стратегии за отпорност, на грижата за културните и природните слоеви, како и на одговорниот урбан развој на Охрид.

Заедничкиот семестар обединува четири комплементарни студија, секое посветено на Охрид од различна перспектива:

- Seminar Sadar – “Јавна продукција / Javn(a)o Dela / Public Works”
Студијата се фокусира на јавната инфраструктура и јавните објекти, преиспитувајќи како мобилноста, образованието, културата и јавните сервиси можат да го редефинираат заедничкото добро во градот.

- Студио Урбанизам – “Отпорни брегови на Охрид: случајот Далјан”
Овој студио го насочува вниманието кон кревките езерски брегови, соочувајќи ги еколошките, културните и инфраструктурните предизвици преку територијално мапирање и дизајн-стратегии.

- Студио Домување – “Градење заедница”
Студиото истражува нови модели на повеќесемејно домување комбинирани со локален пазар за храна, тестирајќи како заедничките простори и продуктивните пејзажи можат да ја зајакнат социјалната кохезија во урбаното ткиво на Охрид.

- Студио Проектирање – “Охридски воден центар”
Фокусирано на односот со езерото, студиото се справува со водата како ресурс и како закана. Почнувајќи од реновирање и проширување на Хидробиолошкиот институт (1935), проектот комбинира научно-истражувачки капацитети со нов музеј, аквариум и станови за посетители на студии.

Заедно, овие студија градат пристап во повеќе размери – од ефемерни фестивалски структури до отпорни територијални стратегии – поставувајќи го Охрид како жива лабораторија за колаборативна архитектонска едукација.

Критиката ја водеа наставниците и членовите на педагошките тимови:

- Јуриј Садар и Ана Креч (UL-FA)

- Павел Вељаноски, Максим Наумовски, Нина Карангелеска Тодоровска и Владимир Десков (UACS)

Јавно предавање на проф. Јуриј Садар

На 13 ноември, во Културниот центар „Григор Прличев“, проф. Садар одржа јавно предавање со наслов „Production of Publicness“, на кое присуствуваа студенти, професори и локални граѓани.

Предавањето ги отвори прашањата за улогата на архитектурата во производството на јавни добра, за односот помеѓу политичкиот контекст и архитектонската практика, како и за долгорочната посветеност на Sadar+Vuga кон јавниот простор.

Следни чекори

Соработката ќе кулминира со јавни изложби во Скопје, Охрид и Љубљана во пролет 2026 година. Семестралните резултати, надополнети со теоретска рамка од есеи подготвени од педагошките тимови, ќе бидат објавени во форма на публикација по успешно завршување на академската година.

STUDIO OHRID: Semester-long collaboration between the Faculty of Architecture, University of Ljubljana and the Faculty of Architecture and Design, University American College Skopje (November 10–14, 2025)

The School of Architecture and Design, University American College Skopje (UACS) and the Faculty of Architecture, University of Ljubljana (FA-UL) realized the first working visit within the framework of the joint semester, which took place from November 10 to 14, 2025 in Ohrid. The event represents a significant stage in the expanded academic cooperation that resulted from the successful 12th Summer School of Architecture and Design, organized in Ohrid in July 2025, whose role was crucial for the establishment of this semester-long format.

The working visit to Ohrid allowed students from both institutions – more than 80 participants from different years of study – to work together in the field, to research, analyze and discuss the complex ecological, urban, cultural and social conditions in the city. Ohrid functions as a joint laboratory for several studies that are being developed in the academic year 2025/2026 at both faculties.

Activities within the five-day program

Mid-presentations and critique of the joint semester studies

On November 13 and 14, two interim presentations were held at which students presented their initial analyses and concepts to professors from both institutions. The discussions focused on the public as a key architectural value, on territorial strategies for resilience, on the care of cultural and natural layers, as well as on the responsible urban development of Ohrid.

The joint semester brings together four complementary studies, each dedicated to Ohrid from a different perspective:

- Seminar Sadar – “Javn(a)o Dela / Public Works”.

The study focuses on public infrastructure and public buildings, questioning how mobility, education, culture and public services can redefine the common good in the city.

- Studio Urbanism – “Resilient Shores of Ohrid: The Case of Daljan”

This study focuses on the fragile lake shores, confronting ecological, cultural and infrastructural challenges through territorial mapping and design strategies.

- Studio Housing – “Building a Community”

The study explores new models of multi-family housing combined with a local food market, testing how shared spaces and productive landscapes can strengthen social cohesion in the urban fabric of Ohrid.

- Studio Design – “Ohrid Water Center”

Focused on the relationship with the lake, the studio deals with water as a resource and as a threat. Starting from the renovation and expansion of the Hydrobiological Institute (1935), the project combines scientific research facilities with a new museum, aquarium and apartments for studio visitors.

Together, these studios build a multi-scale approach – from ephemeral festival structures to resilient territorial strategies – positioning Ohrid as a living laboratory for collaborative architectural education.

The critique was led by teachers and members of the pedagogical teams:

- Jurij Sadar and Ana Kreč (UL-FA)

- Pavel Veljanoski, Maksim Naumovski, Nina Karangeleska Todorovska and Vladimir Deskov (UACS)

Public lecture by Prof. Jurij Sadar

On November 13, at the Cultural Center “Grigor Prlicev”, Prof. Sadar gave a public lecture entitled “Production of Publicness”, which was attended by students, professors and local citizens.

The lecture raised questions about the role of architecture in the production of public goods, the relationship between political context and architectural practice, as well as Sadar+Vuga’s long-term commitment to public space.

Next steps

The collaboration will culminate in public exhibitions in Skopje, Ohrid and Ljubljana in spring 2026. The semester results, complemented by a theoretical framework of essays prepared by the pedagogical teams, will be published in the form of a publication after the successful completion of the academic year.